Posiadacz Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) ma prawo do niezbędnych świadczeń opieki zdrowotnej w każdym państwie członkowskim UE/EFTA.
Kartę wystawiają właściwe instytucje ubezpieczeniowe w państwie, którego ustawodawstwu dana osoba wraz z członkami rodziny aktualnie podlega (np. kasy chorych w Niemczech, Czechach, Austrii; NHS w Wielkiej Brytanii, NFZ w Polsce). Nie stosuje się wspólnych Kart, np. dla pracownika i członków jego rodziny. Każda osoba uprawniona do świadczeń zdrowotnych otrzymuje oddzielną Kartę. Okres ważności EKUZ określa indywidualnie każde państwo członkowskie. Może on wynosić od kilku miesięcy do kilku lat.
Zakres świadczeń zdrowotnych w każdym wypadku określa lekarz przyjmujący pacjenta, biorąc pod uwagę stan zdrowia oraz planowany czas pobytu. Oznacza to, że niektóre świadczenia mogą być udzielone dopiero po powrocie do państwa zamieszkania. Ponadto w niektórych wypadkach na określone świadczenia pacjent musi się wcześniej umówić z zagranicznym świadczeniodawcą – dotyczy to m.in. dializ, tlenoterapii, chemioterapii.
Rzeczowe świadczenia opieki zdrowotnej przysługują zgodnie z ustawodawstwem kraju, w którym dana osoba aktualnie przebywa i w którym to świadczenie jest jej udzielane. Wynika to z zasady równego traktowania, jak również z ogólnej reguły, że w praktyce zarówno lekarze, jak i odpowiednie instytucje zawsze stosują przepisy własnego kraju, nawet gdy dana osoba jest ubezpieczona w innym państwie.
Tej samej zasadzie podlegają kwestie odpłatności za usługi i świadczenia zdrowotne na terytorium państw członkowskich UE/EFTA. Sprawy te regulują ustawodawstwa poszczególnych państw. Oznacza to, że jeżeli na podstawie ustawodawstwa danego państwa świadczenie zdrowotne przysługuje pacjentom bezpłatnie, to również obywatel innego państwa posiadający EKUZ będzie miał prawo do bezpłatnych świadczeń, jeżeli jednak ustawodawstwo danego państwa przewiduje koszty współpłacenie, uprawniony otrzymujący świadczenia na podstawie EKUZ również jest zobowiązany je ponieść.
Instytucje ubezpieczeniowe państw objętych EKUZ rozliczają między sobą tylko te koszty opieki zdrowotnej, które w danym państwie ponoszą instytucje ubezpieczenia zdrowotnego.
Po 1 maja 2010 r. państwa członkowskie UE w celu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osobom zamieszkującym w państwie innym niż właściwe będą wystawiać dokument przenośny S1. Państwa członkowskie EFTA będą posługiwać się dotychczasowymi formularzami serii E 100.
Jeżeli osoba wykonuje działalność zawodową w innym państwie członkowskim UE/EFTA, a zamieszkuje na stałe wraz z członkami rodziny w Polsce, to instytucja właściwa wystawia dla ubezpieczonego i uprawnionych członków rodziny dokument S1 (dawny formularz E 106), który należy zarejestrować we właściwym ze względu na miejsce zamieszkania oddziale wojewódzkim NFZ. Na jego podstawie zostanie wydane poświadczenie, które uprawnia do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce w pełnym zakresie.
Dokument przenośny S1, formularze E121 (w wypadku emerytów, rencistów i członków ich rodzin) albo E109 (w wypadku członków rodziny pracownika lub osoby pracującej na własny rachunek) uprawniają osoby zamieszkujące w państwie członkowskim UE/EFTA innym niż państwo właściwe do pełnego zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, jakby byli ubezpieczeni w państwie zamieszkania.
Warto wiedzieć
Dokument przenośny S1 (dawne formularze E 106, E 109 i E 121) należy zarejestrować w oddziale wojewódzkim NFZ właściwym dla miejsca zamieszkania ich posiadaczy w Polsce. Okres ważności tych dokumentów co do zasady określa wystawiająca je instytucja.
Oddział wojewódzki NFZ będzie właściwy do wydania EKUZ osobom, które zarejestrowały wydany przez instytucję właściwą państwa członkowskiego EFTA formularz E 109 albo E 121. Instytucją właściwą do wydania EKUZ osobom posługującym się dokumentem S1 będzie instytucja, która wydała ten dokument.
